Junior School: Kusikiliza na Kuandika Hoja Muhimu

Karatasi ya msikilizaji

Soma maswali kabla ya kuanza, lakini usisome matini za msomaji. Kwa jaribio la kwanza, sikiliza ujumbe wote na andika kusudi lake kwa maneno machache. Katika usomaji wa pili, jaza hoja ulizokosa. Idadi hii ya marudio ni pendekezo la mazoezi, si utaratibu rasmi wa mtihani. Mnaweza kukubaliana kurudia ili kujifunza.

Matini A: Kujiandaa kwa mazungumzo na mgeni

1. Kusudi la kumwalika mgeni ni lipi?
2. Taja hatua mbili za kuandaa maswali kabla ya ziara.
3. Kwa nini maswali yanayofanana yaunganishwe?
4. Mwenye swali na mwandishi wa kikundi watafanya kazi gani wakati wa mazungumzo?
5. Mwanafunzi afanye nini ikiwa jibu haliko wazi?
6. Taja jambo moja ambalo wanafunzi wameelekezwa wasilifanye.

Baada ya kujaza, andika sentensi tatu au nne za kumweleza mwanafunzi ambaye hakusikia ujumbe namna ya kujiandaa na kushiriki. Usibuni jina la mgeni, wakati wa kuwasili au aina ya vifaa atakavyoleta ikiwa havijasemwa.

Matini B: Kazi huru ya kupanga hadithi

1. Kikundi kinapaswa kukamilisha kazi gani?
2. Kwa nini kila mshiriki aeleze kadi yake kabla ya kadi kupangwa?
3. Kikundi kifanye nini kikishindwa kukubaliana kuhusu mpangilio?
4. Taja maelezo mawili yanayopaswa kuandikwa pamoja na mpangilio wa mwisho.
5. Fupisha maagizo hayo kwa sentensi tatu bila kubadili pendekezo kuwa sharti jipya.

Karatasi ya msomaji: matini kamili

Msomaji asome kila matini kwa sauti inayoeleweka na kasi ya kawaida inayowafaa washiriki. Asitilie mkazo majibu pekee, asiongeze maelezo wala kubadili namba. Toa nafasi ya kuandika baada ya kila usomaji. Ukikosea sehemu, isahihishe na urudie sentensi nzima. Msikilizaji apewe taarifa sahihi kabla ya majibu yake kutathminiwa.

Matini A: Kujiandaa kwa mazungumzo na mgeni

Wanafunzi, wiki ijayo tutakuwa na mazungumzo darasani na mtengenezaji wa vikapu. Lengo letu ni kujua jinsi anavyochagua malighafi na kurekebisha kazi inapokuwa haijapata umbo alilotaka. Hatutaandaa orodha ya bidhaa za kununua. Tutajiandaa kuuliza kuhusu namna kazi inavyofanywa.

Kabla ya ziara, kila kikundi kiandike maswali manne. Kisha kisome maswali yake na kuunganisha yale yanayouliza jambo lilelile. Hatua hiyo itatupatia nafasi ya kuuliza kuhusu mambo tofauti badala ya kutumia muda wote kurudia swali moja. Kwa mfano, maswali mawili kuhusu sababu ya kuchagua malighafi fulani yanaweza kuunganishwa.

Wakati wa mazungumzo, mwenye swali aliulize kwa uwazi na ampe mgeni nafasi ya kujibu. Mwandishi wa kikundi aandike wazo kuu la jibu na mfano mmoja unaolieleza. Si lazima aandike kila neno. Ikiwa jibu haliko wazi, ombeni ufafanuzi kwa heshima; msijaze pengo kwa kubuni maelezo. Mnaweza kusema, “Tafadhali eleza tena hatua hiyo.”

Baada ya mazungumzo, kila kikundi kichague jambo moja kilichojifunza na swali moja ambalo bado linahitaji jibu. Msidai kwamba maswali yote yamejibiwa ikiwa kuna jambo ambalo hamjalielewa. Tutalinganisha maelezo yetu kwa kuangalia yaliyosemwa na mgeni.

Matini B: Kazi huru ya kupanga hadithi

Kila kikundi kitapokea kadi nne zenye matukio ya hadithi. Kazi yenu ni kuzipanga ili hadithi ifuatane kwa njia inayoeleweka. Kwanza kila mshiriki asome kadi moja na kueleza tukio lake kwa wenzake. Hivyo wote watajua kilicho kwenye kadi kabla ya kupendekeza mpangilio.

Mkikosa kukubaliana, kila mmoja aeleze sababu ya mpangilio anaoupendelea. Angalieni maneno yanayoonyesha wakati na matukio ambayo lazima yatangulie mengine. Msichague jibu kwa sababu msemaji ana sauti kubwa. Mnaweza kujaribu mpangilio mmoja, mkasoma hadithi yote, halafu mkaulinganisha na mwingine.

Mnapowasilisha mpangilio wa mwisho, andikeni sababu moja ya uchaguzi wenu na sehemu moja mliyobadili wakati wa majadiliano. Ikiwa hamkubadili sehemu yoyote, elezeni hivyo badala ya kubuni mabadiliko. Maelezo hayo yatatuonyesha jinsi mlivyofikia uamuzi.

Mfano wa jedwali lililojazwa

Hoja hizi zinajibu A1 hadi A6 kwa mpangilio. Kwa A6, “wasidai kuwa maswali yote yamejibiwa ikiwa kuna jambo halijaeleweka” pia ni jibu sahihi. Kauli kuhusu kutoandaa orodha ya bidhaa za kununua inaonyesha mpaka wa kazi; ikitolewa, ihusishwe wazi na kusudi la ziara.

Namna ya kufupisha bila kupoteza maana

Mfano wa uchaguzi: “Wiki ijayo” ni taarifa ya wakati, lakini peke yake haielezi namna ya kujiandaa. Kwa swali linalouliza hatua za maandalizi, maswali manne na kuunganisha yanayofanana ndiyo muhimu. Umuhimu wa taarifa unategemea kazi uliyopewa; si kwamba maneno ya wakati hayana maana katika kila ujumbe.

Mfano wa ufupisho sahihi: “Mwandishi: wazo kuu + mfano mmoja.” Hii ni dondoo fupi inayohifadhi kazi. Ukiandika “Mwandishi: kila neno”, umebadili agizo. Alama ya kuongeza inaweza kusaidia katika daftari lako, lakini katika muhtasari tumia sentensi kamili.

Mfano wa muhtasari: “Kila kikundi kiandae maswali manne na kiunganishe yanayofanana kabla ya mazungumzo. Wakati wa ziara, mwenye swali aulize kwa uwazi, naye mwandishi aandike wazo kuu na mfano mmoja. Jibu lisiloeleweka liombewe ufafanuzi badala ya kuongezewa maelezo ya kubuni. Baadaye kikundi kitaje jambo kilichojifunza na swali lililobaki.” Muhtasari huu unahifadhi mfuatano wa kabla, wakati na baada.

Majibu ya kazi huru

B1: Kupanga kadi nne ili matukio ya hadithi yafuatane kwa njia inayoeleweka. B2: Ili washiriki wote wajue matukio yaliyo kwenye kadi kabla ya kutoa mapendekezo. B3: Waeleze sababu za mipangilio wanayopendekeza na wachunguze viashiria vya wakati pamoja na uhusiano wa matukio. Kujaribu mipangilio miwili ni njia iliyoruhusiwa, si sharti la lazima kwa kila kikundi.

B4: Sababu moja ya mpangilio uliochaguliwa na sehemu moja iliyobadilishwa wakati wa majadiliano. Ikiwa hakuna iliyobadilishwa, kikundi kiseme hivyo. Jibu linalodai kila kikundi lazima kibadili kadi halihifadhi masharti ya matini.

B5, mfano: “Kila mshiriki aeleze kadi yake, kisha kikundi kipange matukio ya hadithi. Tofauti za maoni zijadiliwe kwa sababu na viashiria vya wakati, na kikundi kinaweza kujaribu mipangilio tofauti. Kikiwasilisha kazi, kitoe sababu ya mpangilio na kieleze kilichobadilika, au kiseme kuwa hakikubadili chochote.” Sentensi nyingine zinakubalika zikihifadhi kazi, njia ya kushughulikia tofauti na maelezo ya kuwasilisha.

Kagua ulichosikia na ulichoandika

Linganisha dondoo zako na matini baada ya jaribio. Weka alama karibu na taarifa uliyopata bila kuiona na zungushia ile uliyorekebisha baada ya kusoma. Chagua kosa moja: kuchanganya jukumu, kuacha sababu, kuongeza jambo au kubadili ruhusa kuwa lazima. Sikiliza tena sehemu inayohusika, kisha iandike kwa maneno yako. Hii inaonyesha hatua inayofuata ya kujifunza kuliko kuhesabu majibu pekee.